homepage

GEWOON ZAANS

line

VOC-mentaliteit

Notaris Rik Jacobs

 

1 september 2016

Tien jaar geleden haalde toenmalig premier Balkenende ons roemruchte verleden aan, middels de heersende arbeidsethos en expansiedrift van de Gouden Eeuw. En, alhoewel dit onderwerp onze huidige minister-president als geschiedenisleraar wel aan zou moeten spreken, brandt híj er wijselijk zijn handen niet aan. Kolonisatie en slavenhandel liggen dan veel te dicht onder de oppervlakte. Zorgvuldige formulering is nu eenmaal onbetwistbaar leidinggevend in de communicatie. Wees bewust dat er altijd meerdere kanten aan een uitspraak zitten. Hé, een raakvlak met mijn vak. Ook notarissen vergewissen zich bij elke letter dat die onomstotelijk maar voor één uitleg vatbaar is.

Van Balkenendes opmerking dat de VOC-mentaliteit weer terug moest komen in de vaderlandse burelen bleef tenslotte alleen de verpakking overeind staan. De inhoud lekte weg op de stroom van kritiek over zijn eenzijdige benadering van onze geschiedenis. Misschien had hij het helemaal niet moeten noemen. Die mentaliteit van lef om over je eigen grenzen heen te kijken en durven ondernemen zit natuurlijk gewoon in ons DNA.

De laatste jaren zijn er veel ondernemingen bijgekomen, niet in de laatste plaats veroorzaakt door de vele ontslagen waardoor het zzp'schap de enige uitwijkmogelijkheid bleek om uit een uitkeringssituatie te blijven. Eenmanszaken waarbij de ondernemer zichzelf verhuurt en producten levert, geheel voor eigen rekening en risico, met inzet van zijn gehele vermogen. Niets mis mee zolang er een bescheiden winst wordt gemaakt, dan is deze rechtsvorm de meest efficiënte. Maar wat als die bescheiden winst niet genoeg blijkt om alle kosten te dekken en dat 'vermogen' zich steeds meer in rode cijfers begint af te tekenen? Er nog meer kosten gemaakt worden, geld lenen kost immers geld, ook als dat ongemerkt vanuit je eigen onderneming komt. Dan heeft het bedrijfje schuld waar de ondernemer met zijn gehele privévermogen voor aansprakelijk is. En, bij gemeenschap van goederen zoals bij verreweg de meeste verbintenissen het geval is, zijn partner ook. De spaarrekening van de kinderen is voor een curator vaak wel heilig maar puur voor de wet niet veilig... Het hele gezinsvermogen hangt dus aan een zijden draadje en ik durf gerust te stellen dat lang niet iedere ondernemer met een eenmanszaak zich hier vooraf van bewust was. Een oriënterend gesprek met een notaris kan zoveel verhelderen in de voorbereiding. Op internet staan wel testjes maar die zijn wel heel algemeen van aard: Wilt u aansprakelijk zijn met uw hele privévermogen? Haal je de koekoek! Natuurlijk niet! Dan kiest u voor een BV. Nog zo'n pareltje: Wilt u een fiscaal en financieel zo gunstig mogelijke regeling? Du-uh. Zou daar ooit iemand 'nee' op zeggen?

Zo'n test is leuk maar een degelijk gesprek over de eigen situatie is beter. Want denkt u nou echt dat al die Oostindiëvaarders zich niet hadden laten informeren over de gevolgen van hun buitenlands beleid? En vast hadden laten leggen wat de moeite daarvan waard was? Neem van mij aan, zij hadden de risico's beter in kaart dan hun bestemming. Het vak notaris is tenslotte al heel oud...