homepage
line

Here, verlos ons...

Levensbeeindiging

 

Vorige week zag ik de documentaire over de huisarts in Tuitjenhorn, die zich dermate in het nauw gedreven voelde wegens een hangende aanklacht voor moord, dat hij een einde aan zijn leven maakte. Zijn weduwe liet ons meerijden in de rollercoaster waar het artsengezin in terechtkwam na een ongelukkige reeks vooringenomen standpunten en uitspraken.

Buiten het ongemakkelijke gevoel dat de camera opriep, als notaris maak ik natuurlijk vaker emotionele momenten mee maar dit was wel erg op de huid gefilmd, maakte zich van mij een plaatsvervangend gevoel van spijt meester. Niet voor de inspectie en andere gezagsdragers, zelfs niet voor de co-assistente die de zaak aan het rollen heeft gebracht, maar voor de nabestaanden van de patiënt. Hoe anders was het gelopen als deze afloop voorzien was en adequate maatregelen waren genomen om het lijden te verlichten? En zelfs te beëindigen?

 

Wij leven in een land waar vrijheid gemeengoed is. We mogen zeggen wat we willen, binnen sociale grenzen doen wat we willen en met wie we dat willen. Ons aangezicht kunnen we veranderen, net als ons geslacht. Ook zijn wij inmiddels gewend, en verwend, geraakt door de maakbaarheid van het leven. Gezinnen worden gesticht - of juist niet. Pijn en ongemak worden weggenomen. Het is dat er ethische belemmeringen zijn maar in de laboratoria kan zelfs leven worden gemáákt, zonder mannelijke en vrouwelijke inbreng.

 

Er is echter een keuze die níet gemakkelijk gemaakt kan worden en dat is het levenseinde. Moeder Natuur blijkt zachtmoediger dan Magere Hein. De dood komt op zijn eigen tijd en laat zich maar moeilijk de wil opleggen. Hoe ondraaglijk de pijn ook is, het hart stopt niet met kloppen omdat je dat zo graag wilt. Daar is meer voor nodig dan de juiste mindset.

 

In de notarispraktijk krijgen wij regelmatig het verzoek om vast te leggen dat persoon in kwestie 'een spuitje' wil hebben bij ernstig fysiek lijden en/ of geestelijk verval.  Een partner, kind of andere naaste verwant zou dan de zeggenschap krijgen over het moment suprême.

Euthanasie valt echter niet in een testament te vangen. Zelfs de wens om niet gereanimeerd te worden is niet te rijmen met een wilsbeschikking. In een split second wordt besloten of een leven gered kan worden. Dan maakt het echt niet uit of ik uren of misschien zelfs dagen later met een akte sta te zwaaien.

 

Met een levenstestament kun je echter wel je wensen aangeven en wijs je een vertrouwenspersoon aan die daarmee officieel bevoegd is om voor jou medische keuzes te maken. Let wel, die bepaalt daarmee niet dat het welletjes is. Dat doet een team van artsen, samen met een aangewezen specialist. De bal moet echter aan het rollen gebracht worden en dat kun je wel van tevoren vastleggen. Een zelfverkozen dood, op een moment of in omstandigheden dat je daar zelf geen zeggenschap meer over hebt, is daarmee haalbaar maar nog steeds niet maakbaar.

 

Gelukkig leven we in een land waarin überhaupt gekozen kán worden om ondraaglijk lijden te stoppen maar hemelzijdank zijn de notaris en de nabestaanden niet degenen die zo'n knoop mogen doorhakken.

 

 

 

 

 

 

Hartelijke groet,

Mr. Jacobs MfN VMN
r.jacobs@zaannotarissen.nl